Rijbewijs D
Autobus of autocar (meer dan 8 passagiers, geen lengtegrens)
Met rijbewijs D bestuurt u elke autobus of autocar voor meer dan 8 passagiers.
Minimumleeftijd
Zonder vakbekwaamheid (code 95): 24 jaar.
Theorie-examen
50 vragen, 50 minuten in totaal, slagen vanaf 41/50.
Cursus
12 lessen, 432 oefenvragen
Wat mag je rijden?
- Voertuigen voor meer dan 8 passagiers (de bestuurder niet meegerekend), zonder vaste lengtegrens.
- Met een aanhangwagen tot 750 kg MTM.
- Een aanhangwagen zwaarder dan 750 kg MTM vraagt rijbewijs DE.
Leeftijd en voorwaarden
- Zonder vakbekwaamheid (code 95): 24 jaar.
- Met vakbekwaamheid: 21 jaar. Eerder kan met code 121 (vanaf 18 jaar): van 18 tot 20 jaar enkel geregeld personenvervoer tot 50 km in België, van 20 tot 21 jaar enkel in België.
- Wie jonger dan 24 zonder code 95 slaagt voor het D-examen, krijgt eerst een rijbewijs D1, dat op 24 jaar omgeruild kan worden voor D.
- Het voorlopig rijbewijs model 3 is mogelijk vanaf 18 jaar.
- Rijbewijs B.
- Medisch onderzoek groep 2: bij een oogarts en een arts (Vlaanderen en Brussel: Sociaal-Medische Rijksdienst of erkende arbeidsgeneeskundige dienst). Het rijgeschiktheidsattest is hoogstens 5 jaar geldig.
- Voor beroepsmatig personenvervoer hebt u ook de vakbekwaamheid (code 95) nodig, behalve in wettelijke uitzonderingen.
- Zonder code 95 mag u een D-rijbewijs niet beroepsmatig gebruiken.
Het traject per gewest
Vlaanderen
- Theorie-examen D/D1, via een erkende rijschool (in Brussel minstens 6 uur theorieonderricht) of via een vrije opleiding. Onbeperkt herkansen; slagen blijft 3 jaar geldig.
- Medisch onderzoek groep 2 (in Vlaanderen na het theorie-examen).
- Oefenen: minstens 8 uur praktijkonderricht in een erkende rijschool, of een voorlopig rijbewijs model 3 (12 maanden, niet verlengbaar) met een of twee begeleiders van minstens 27 jaar die al minstens 6 jaar D of D1 hebben.
- Eerste praktijkexamen ten vroegste 1 maand na afgifte van het voorlopig rijbewijs. Na twee keer zakken volgen minstens 4 uur extra les; vanaf het derde examen is een rijschoolvoertuig verplicht.
Brussel
- Theorie-examen D/D1, via een erkende rijschool (in Brussel minstens 6 uur theorieonderricht) of via een vrije opleiding. Onbeperkt herkansen; slagen blijft 3 jaar geldig.
- Medisch onderzoek groep 2 (in Vlaanderen na het theorie-examen).
- Oefenen: minstens 8 uur praktijkonderricht in een erkende rijschool, of een voorlopig rijbewijs model 3 (12 maanden, niet verlengbaar) met een of twee begeleiders van minstens 27 jaar die al minstens 6 jaar D of D1 hebben.
- Eerste praktijkexamen ten vroegste 1 maand na afgifte van het voorlopig rijbewijs. Na twee keer zakken volgen minstens 4 uur extra les; vanaf het derde examen is een rijschoolvoertuig verplicht.
Wallonië
- Wallonië heeft een eigen brochure van Autosécurité en een eigen theorie-examen via erkende centra.
- Details over aantal vragen, slaaggrens en lessenverplichting konden niet geverifieerd worden: lees de actuele brochure of vraag het na bij een erkende rijschool.
Het theorie-examen
50 vragen, 50 minuten in totaal, slagen vanaf 41/50.
Eén gedeeld examen voor D en D1 in Vlaanderen en Brussel (2 of 3 antwoordmogelijkheden, slagen blijft 3 jaar geldig). Wallonië heeft een eigen examen; aantal vragen en slaaggrens zijn daar niet geverifieerd.
- Zelfde examen als voor D1: 50 meerkeuzevragen in maximaal 50 minuten, minstens 41 op 50, 3 jaar geldig.
- Met code 95: een gecombineerd examen van 100 vragen (50 voor het rijbewijs en 50 voor de vakbekwaamheid), of een los basiskwalificatie-examen met 100 vragen, casestudy's en een mondelinge proef.
Het praktijkexamen
- Terreinproef met dezelfde vier basismanoeuvres als D1 en een rit op de openbare weg van minstens 45 minuten (met code 95 minstens 90 minuten plus een basiskwalificatieproef).
- Voertuig: autobus van minstens 10 m lang en 2,40 m breed, ABS, minstens 80 km/u, tachograaf, rechterbuitenspiegel.
- Op het terrein en op de weg houdt u rekening met de lengte van het voertuig.
Vakbekwaamheid (code 95)
- Code 95 is nodig voor beroepsmatig personenvervoer; de regels zijn dezelfde als bij D1.
- Verlengen: elke 5 jaar 35 uur nascholing.
De cursus
Les 1 · 4 min lezen
D1, D, D1E en DE: welk rijbewijs voor welke bus?
De rijbewijzen D1, D, D1E en DE bepalen welke bus u mag besturen en of u er een aanhangwagen achter mag hangen. Deze les legt de grenzen uit en toont hoe de vier categorieën op elkaar aansluiten.
Les 2 · 4 min lezen
Leeftijd, medisch onderzoek en traject
Voor een bus gelden hogere leeftijdsgrenzen dan voor een personenwagen, en een strenger medisch onderzoek. Deze les geeft de leeftijden, de beperkingen van code 121 en de stappen van het traject.
Les 3 · 3 min lezen
Vakbekwaamheid: code 95
Wie beroepsmatig reizigers vervoert, heeft naast het rijbewijs een bewijs van vakbekwaamheid nodig: code 95. Deze les behandelt de basiskwalificatie, de examens, de nascholing en de gevolgen voor de leeftijd.
Les 4 · 4 min lezen
Vervoer en veiligheid van reizigers
Als buschauffeur vervoert u mensen die u niet kent en die op u vertrouwen. Deze les behandelt de controles voor het vertrek, rijden met zittende en staande reizigers, bijzondere reizigers en wat u doet bij een incident.
Les 5 · 3 min lezen
Rij- en rusttijden
Moe zijn achter het stuur van een bus is gevaarlijk voor al uw reizigers. Daarom beperkt Europa hoe lang u mag rijden en hoeveel u moet rusten. Deze les geeft de getallen en laat zien hoe u ze toepast.
Les 6 · 3 min lezen
Tachograaf en documenten
De tachograaf legt vast wanneer u rijdt en rust. Op het praktijkexamen gebruikt u hem en de examinator stelt er vragen over. Deze les behandelt beide types en de documenten aan boord.
Les 7 · 3 min lezen
Snelheid, massa en afmetingen van een bus
Een bus mag trager rijden dan een personenwagen en is groter, zwaarder en moeilijker te stoppen. Deze les geeft de limieten, de afmetingen en de gevolgen voor uw rijstijl.
Les 8 · 4 min lezen
Bushalte, busstrook en voorrang
Aan een halte komen bus, reizigers, fietsers en auto's samen. Deze les behandelt de voorrang bij het vertrek uit een halte, het stilstaan bij een halte, de busstrook en de regels voor schoolbussen.
Les 9 · 4 min lezen
Rijden met een lang en breed voertuig
Een bus is langer en breder dan een personenwagen en beweegt anders in bochten. Deze les gaat over bochten, dode hoeken, rotondes en defensief rijden. Op het examen let de examinator specifiek op of u rekening houdt met de lengte van uw voertuig.
Les 10 · 3 min lezen
Controles voor het vertrek en techniek
Een bus moet elke dag in orde zijn voor hij vertrekt. Het examen vraagt een voorbereiding van de dagelijkse controle. Deze les geeft een overzicht van wat u controleert en waarom.
Les 11 · 3 min lezen
Het theorie-examen D en D1
Het theorie-examen D en D1 is één gedeeld examen. Het bevat de algemene wegcode en de specifieke stof voor bussen. Deze les toont het formaat, de onderwerpen en een aanpak.
Les 12 · 3 min lezen
Het praktijkexamen voor D1 en D
Het praktijkexamen bestaat uit een proef op privéterrein en een rit op de openbare weg met tachograaf. Deze les toont wat u wanneer doet en waaraan het voertuig moet voldoen.