C1, C1E, C en CE: wat mag u en hoe verloopt het traject

De vier categorieën

De categorie hangt af van de maximaal toegelaten massa (MTM) van het voertuig en van de aanhangwagen.

• C1: voertuigen met een MTM boven 3.500 kg en tot 7.500 kg, met een aanhangwagen tot 750 kg.
• C: voertuigen met een MTM boven 3.500 kg, met een aanhangwagen tot 750 kg.
• C1E: een trekkend voertuig C1 met een aanhangwagen boven 750 kg, zolang het hele samenstel niet zwaarder is dan 12.000 kg.
• CE: een trekkend voertuig C met een aanhangwagen of oplegger boven 750 kg, dus ook de klassieke trekker met oplegger.

Het voertuig is ontworpen voor hoogstens acht passagiers naast de bestuurder. Meer zitplaatsen is een bus (categorie D).

Minimumleeftijd en code 95

Voor C1 en C1E geldt een minimumleeftijd van 18 jaar. Voor C en CE is het 21 jaar, tenzij u ook de vakbekwaamheid (code 95) hebt: dan kan het vanaf 18 jaar. Slaagt u zonder code 95 op 18 jaar voor het praktijkexamen op een voertuig C, dan krijgt u een rijbewijs C1, dat u vanaf 21 jaar kunt omruilen voor een rijbewijs C. Het theorie-examen kunt u afleggen vanaf 17 jaar en 9 maanden. Het voorlopig rijbewijs voor de praktijk krijgt u pas op 18 jaar.

Code 95 is verplicht voor wie beroepsmatig vrachtwagen rijdt. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld voor voertuigen die hoogstens 45 km/u rijden, voor leger, brandweer en politie, en voor privévervoer. Die komen aan bod in de les over vakbekwaamheid.

Het traject in vier stappen

In Vlaanderen en Brussel is het examenstelsel van GOCA bij de drie examencentra gelijk. Het verloop is:

• Theorie-examen: 50 meerkeuzevragen voor C1 en C. Voor C1E en CE is geen theorie nodig, tenzij u code 95 wilt halen.
• Medische keuring groep 2 bij een erkende arts. Het attest is maximaal vijf jaar geldig en is nodig voor het voorlopig rijbewijs.
• Voorlopig rijbewijs model 3 (12 maanden, niet verlengbaar) of opleiding bij een erkende rijschool met minstens 6 uur theorie en 8 uur praktijk.
• Praktijkexamen: een terreinproef met manoeuvres en een proef op de openbare weg.

De geslaagde theorie is drie jaar geldig. De terreinproef blijft één jaar geldig bij C1 en C, en drie jaar bij C1E en CE met code 95. Pas na een geslaagde terreinproef mag u de proef op de openbare weg afleggen. Voor Wallonië bestaan eigen brochures van autosecurite.be. Die kon niet worden nagelezen; raadpleeg ze zelf voor uw examen.

Voorlopig rijbewijs en begeleider

Met een voorlopig rijbewijs model 3 oefent u in vrije opleiding. Uw begeleider is minstens 24 jaar en houdt al minstens zes jaar het rijbewijs van de categorie waarmee u oefent. Voor het voertuig gelden een L-teken en twee rechterbuitenspiegels. Tot 24 jaar geldt een nachtverbod op vrijdag, zaterdag en zondag en voor feestdagen, telkens van 22 tot 6 uur.

Slaagt u twee keer niet voor de praktijk, dan volgen minstens vier uur bij een rijschool. Vanaf het derde examen moet u het voertuig van een erkende rijschool gebruiken.