Welk rijbewijs voor welk samenstel?

De MTM als maatstaf

De MTM is de maximaal toegelaten massa van een voertuig of aanhangwagen: het gewicht dat de fabrikant als maximum vastlegt, met lading en inzittenden. Het gaat dus niet over wat uw aanhangwagen vandaag werkelijk weegt. Een lege aanhangwagen van 1.300 kg MTM blijft een aanhangwagen van 1.300 kg MTM.

De MTM staat op het inschrijvingsbewijs en op het identificatieplaatje van de aanhangwagen. Op het inschrijvingsbewijs van uw auto vindt u ook de tarra (het leeggewicht) en de sleepbare massa: hoeveel de auto mag trekken. Een aanhangwagen met lading mag niet zwaarder zijn dan de sleepbare massa van uw auto. Voor het examen komt daar de eis bij dat de tarra van de aanhangwagen niet hoger is dan de sleepbare massa van het trekkende voertuig.

Het samenstel is de auto en de aanhangwagen samen. Voor het rijbewijs telt de som van de twee MTM's, niet het werkelijke gewicht.

De drie niveaus

Er zijn drie niveaus, telkens met een trekkend voertuig van categorie B (hoogstens 3.500 kg MTM en 8 passagiers).

• Rijbewijs B: aanhangwagen tot en met 750 kg MTM, ongeacht het totaal. Of een aanhangwagen van meer dan 750 kg, als het samenstel samen hoogstens 3.500 kg MTM weegt.
• B met code 96: aanhangwagen van meer dan 750 kg MTM, met een samenstel van meer dan 3.500 en hoogstens 4.250 kg MTM. Code 96 is geen apart rijbewijs maar een uitbreiding van B, na een praktijkexamen.
• Rijbewijs BE: aanhangwagen van meer dan 750 kg en hoogstens 3.500 kg MTM. Voor rijbewijzen vanaf 1/5/2013 mag het samenstel dan hoogstens 7.000 kg wegen. Voor een BE van vóór 1/5/2013 is dat 12.000 kg.

Is de aanhangwagen zwaarder dan 3.500 kg MTM, dan volstaat BE niet en hebt u minstens C1E nodig, behalve met een BE van vóór 1/5/2013 (zie hieronder). C1E is een andere categorie, met een eigen cursus.

Rekenvoorbeelden

Tel altijd eerst de MTM van de aanhangwagen na en daarna het totaal.

• Auto 1.600 kg + aanhangwagen 1.200 kg = 2.800 kg: B volstaat, het totaal blijft onder 3.500 kg.
• Auto 2.000 kg + aanhangwagen 1.800 kg = 3.800 kg: B96 of BE, want de aanhangwagen weegt meer dan 750 kg en het totaal ligt boven 3.500 kg.
• Auto 2.300 kg + aanhangwagen 1.950 kg = 4.250 kg: B96 volstaat nog, want 4.250 kg is de grens.
• Auto 2.500 kg + aanhangwagen 2.000 kg = 4.500 kg: BE, want het totaal ligt boven 4.250 kg.
• Auto 3.000 kg + aanhangwagen 750 kg = 3.750 kg: B volstaat, want de aanhangwagen heeft hoogstens 750 kg MTM.
• Auto 3.500 kg + aanhangwagen 3.500 kg = 7.000 kg: BE (met een rijbewijs van na 1/5/2013).
• Aanhangwagen 3.600 kg MTM: met een BE van na 1/5/2013 is dat niet genoeg, u hebt C1E nodig.

Overgangsregels en stand van zaken

Een rijbewijs B dat u vóór 1/1/1989 behaalde, geldt ook voor BE. Een BE dat vóór 1/5/2013 werd afgegeven, laat een samenstel tot 12.000 kg toe, ook met een aanhangwagen van meer dan 3.500 kg. Bij twijfel kijkt u op uw rijbewijs of vraagt u het na bij uw gemeente.

Het rijbewijs ligt vast in het koninklijk besluit van 23/3/1998. De Europese richtlijn 2025/2205 en de nieuwe Code van de openbare weg (1/6/2027) kunnen dit later wijzigen. Voor België is dat nog niet bevestigd: volg de officiële sites (vlaanderen.be, autosecurite.be, be.brussels) en reken met de regels van vandaag.

Met een voorlopig rijbewijs B mag u geen aanhangwagen trekken. Om te oefenen voor B96 of BE hebt u een voorlopig rijbewijs voor die categorie nodig.