Stilstaan en parkeren

Stilstaan of parkeren, en waar u staat

Een stilstaand voertuig staat niet langer stil dan nodig om personen te laten in- of uitstappen of om goederen te laden of te lossen (art. 2.22). Alles wat langer duurt, is parkeren, ook als u in de auto blijft zitten of uw knipperlichten aanzet. Tanken of een elektrische auto opladen telt als parkeren (art. 2.23).

U staat stil of parkeert rechts ten opzichte van uw rijrichting. Alleen op een rijbaan met eenrichtingsverkeer mag u ook links staan (art. 23.1.1°). U staat buiten de rijbaan: binnen de bebouwde kom op de gelijkgrondse berm, buiten de bebouwde kom op eender welke berm. Moeten voetgangers die berm gebruiken, dan laat u langs de buitenkant een begaanbare strook van minstens 1,50 m vrij. Is de berm te smal, dan staat u deels op de berm en deels op de rijbaan; is er geen bruikbare berm, dan staat u op de rijbaan (art. 23.1.2°). Op de rijbaan staat u zo ver mogelijk van de aslijn, evenwijdig met de rand en in één rij (art. 23.2). Open een portier en stap in of uit alleen als dat niemand hindert of in gevaar brengt, vooral voetgangers en tweewielers (art. 28).

Waar u nooit mag stilstaan en parkeren

Stilstaan en parkeren is verboden overal waar uw voertuig duidelijk gevaar of onnodige hinder oplevert, en in elk geval (art. 24):

• op trottoirs en, binnen de bebouwde kom, op verhoogde bermen (tenzij een plaatselijke regeling het toelaat);
• op fietspaden en op minder dan 5 m van de plaats waar fietsers het fietspad verlaten of oprijden;
• op overwegen;
• op oversteekplaatsen voor voetgangers en fietsers en op de rijbaan op minder dan 5 m ervóór;
• op de rijbaan in tunnels en onderdoorgangen en onder bruggen;
• op de rijbaan bij de top van een helling en in bochten met onvoldoende zicht;
• op minder dan 5 m van een kruispunt, gemeten vanaf de verlenging van de dichtstbijzijnde rand van de dwarse rijbaan;
• op minder dan 20 m vóór verkeerslichten, op én buiten kruispunten, en op minder dan 20 m vóór verkeersborden;
• op verhoogde inrichtingen zoals een verkeersdrempel of -plateau.

De 20 m vóór verkeerslichten buiten kruispunten en vóór verkeersborden geldt niet als uw voertuig met lading niet hoger is dan 1,65 m en de onderkant van het bord of licht minstens 2 m boven de rijbaan hangt (art. 24.9°-10°); vóór verkeerslichten op een kruispunt blijft de 20 m altijd gelden (art. 24.8°). Ook op verkeersgeleiders, verdrijvingsvlakken (witte schuine strepen) en dambordmarkeringen mag u niet stilstaan of parkeren (art. 77.4 en 77.8). Op de autosnelweg mag u alleen stilstaan of parkeren op parkeerstroken met het bord E9a.

Waar u wel mag stilstaan maar niet parkeren

Hier mag u even stilstaan, maar niet parkeren (art. 25.1):

• op minder dan 1 m voor of achter een ander voertuig, en overal waar u het instappen in of het wegrijden van een ander voertuig verhindert;
• op minder dan 15 m aan weerszijden van het bord van een bus-, trolleybus- of tramhalte;
• voor een inrit van een eigendom, behalve voor het voertuig waarvan de nummerplaat leesbaar op de inrit staat;
• waar voetgangers of fietsers om een hindernis heen de rijbaan op moeten;
• waar u de toegang tot parkeerplaatsen buiten de rijbaan verhindert;
• waar de vrije doorgang op de rijbaan smaller dan 3 m zou worden;
• buiten de bebouwde kom op de rijbaan van een voorrangsweg (bord B9): stilstaan mag wel, en op de berm mag u wel parkeren;
• op een rijbaan die in rijstroken verdeeld is, behalve waar E9a of E9b staat;
• naast een gele onderbroken streep op de rand van de rijbaan;
• op een tweerichtingsweg tegenover een ander stilstaand of geparkeerd voertuig, als twee voertuigen elkaar daardoor moeilijk kunnen kruisen;
• op de middelste rijbaan van een weg met drie rijbanen, en buiten de bebouwde kom links op een weg met twee rijbanen of op de middenberm ertussen;
• op plaatsen voor personen met een handicap, tenzij de speciale parkeerkaart achter de voorruit ligt;
• op de zijdelingse strook naast een middenrijbaan.

Een voertuig te koop of te huur stellen op de openbare weg is verboden (art. 25.2).

Borden E1, E3, E5, E7 en E11

Het bord E1 verbiedt parkeren, het bord E3 verbiedt stilstaan én parkeren. Beide gelden aan de kant van de weg waar ze staan, op de rijbaan én op de berm, vanaf het bord tot het volgende kruispunt. Een wit onderbord met een zwarte pijl omhoog betekent het begin van de regeling, een pijl omlaag het einde, een dubbele pijl een herhaling; staat er een afstand bij ('x m'), dan geldt het bord alleen over die afstand (art. 70.2.2). Een opschrift kan het verbod beperken tot bepaalde uren, dagen of voertuigen.

E5 verbiedt parkeren op de rijbaan aan die kant van de 1e tot de 15e van de maand, E7 van de 16e tot het einde van de maand; op de berm mag u wel parkeren. U wisselt van kant op de laatste dag van elke periode tussen 19.30 en 20 u (art. 70.2.1.2°). Staat het bord E11 boven het bord van de bebouwde kom, dan geldt het beurtelings parkeren op alle rijbanen van die kom: van de 1e tot de 15e parkeert u aan de kant met oneven huisnummers, van de 16e tot het einde van de maand aan de even kant (art. 26 en 70.3). De E9-borden regelen alleen het parkeren: bij E9c (vrachtauto's) of E9d (autocars) mag u met de auto dus wel even stilstaan, maar niet parkeren.

Blauwe zone en parkeerschijf

In een blauwe zone legt u de parkeerschijf aan de binnenkant van de voorruit, met de pijl op het streepje dat volgt op uw aankomsttijd: komt u aan om 10.20 uur, dan zet u de pijl op 10.30 uur (art. 27.1.2). Zonder andere aanduiding geldt dat op werkdagen (maandag tot en met zaterdag) van 9 tot 18 uur, voor maximaal 2 uur; het zonebord of een onderbord kan andere dagen, uren of een andere maximumduur bepalen. Na afloop verlaat u de parkeerplaats; de schijf verzetten zonder weg te rijden is verboden (art. 27.1.3). Dezelfde schijfplicht geldt buiten de zone bij E5, E7 of E9a tot E9g met een onderbord met parkeerschijf (art. 27.2), en bij een defecte parkeermeter of -automaat (art. 27.3.1). Een gemeentelijke parkeerkaart of de parkeerkaart voor personen met een handicap vervangt de schijf; met de handicapkaart geldt geen tijdsbeperking (art. 27.1.4 en 27.4).

Langdurig parkeren en pech

Een motorvoertuig dat niet meer kan rijden of een aanhangwagen mag hoogstens 24 uur na elkaar op de openbare weg geparkeerd blijven, een reclamevoertuig hoogstens 3 uur, en binnen de bebouwde kom een auto, sleep of aanhangwagen van meer dan 7,5 t MTM hoogstens 8 uur, behalve waar E9a, E9c of E9d staat (art. 27.5).

Bij pech neemt u de maatregelen die het verkeer veilig en vlot houden: u stelt het voertuig op zoals een geparkeerd voertuig, met dezelfde regels en verboden. Kan het voertuig niet verplaatst worden, of alleen naar een plaats waar stilstaan en parkeren verboden is, dan signaleert u het met de gevarendriehoek: minstens 30 m ervoor op gewone wegen, minstens 100 m op de autosnelweg, zichtbaar van op ongeveer 50 m. De waarschuwingsknipperlichten mogen erbij, maar vervangen de driehoek niet (art. 51.1 en 51.2). Een parkeerverbod vervalt dus niet omdat uw auto defect is.

In de drie gewesten gelijk

De regels voor stilstaan en parkeren (art. 23 tot 27) en de borden E1 tot E11 (art. 70) zijn vandaag in Vlaanderen, Brussel en Wallonië dezelfde; u krijgt er in elk gewest dezelfde examenvragen over. Vanaf 1/6/2027 geldt de nieuwe Code van de openbare weg: de borden E5, E7 en E11 verliezen dan hun betekenis en in Brussel geldt de beperkte parkeertijd dan ook voor houders van de parkeerkaart voor personen met een handicap. Tot dan leert u de regels uit deze les.