← Cursus Rijbewijs D1

Rijbewijs D1 · les 2 van 12

Leeftijd, medisch onderzoek en traject

Voor een bus gelden hogere leeftijdsgrenzen dan voor een personenwagen, en een strenger medisch onderzoek. Deze les geeft de leeftijden, de beperkingen van code 121 en de stappen van het traject.

4 min lezen · 11 checkvragen

Na deze les kan je

  • De minimumleeftijd voor D1, D, D1E en DE kennen, met en zonder vakbekwaamheid (code 95).
  • Weten wat code 121 betekent en welke beperkingen daarbij horen.
  • Het medisch onderzoek groep 2 en de stappen van het traject in Vlaanderen en Brussel opsommen.

Minimumleeftijd

De leeftijd hangt af van de categorie en van code 95 (vakbekwaamheid voor beroepsbestuurders).

  • D1: 21 jaar zonder code 95, 18 jaar met code 95.
  • D: 24 jaar zonder code 95, 21 jaar met code 95.
  • D1E: 21 jaar zonder code 95, 18 jaar met code 95.
  • DE: 24 jaar zonder code 95. Met code 95 vermelden de bronnen 18 jaar, met code 121.

De 18 jaar met code 95 (D1, D1E, en voor D via code 121) gelden enkel met de beperkingen van code 121. Zonder die beperkingen is de grens 21 jaar met code 95 (24 jaar voor D en DE zonder code 95).

Het voorlopig rijbewijs model 3 is voor alle categorieën mogelijk vanaf 18 jaar. Voor het theorie-examen noemt de Brusselse brochure 17 jaar en 9 maanden, terwijl vlaanderen.be 18 jaar vermeldt. Dat verschil is niet opgelost. Vraag het na bij uw rijschool.

Code 121

Wie het rijbewijs haalt vóór de gewone leeftijd, krijgt code 121 op het rijbewijs. Die brengt beperkingen mee:

  • van 18 tot 20 jaar: enkel geregeld personenvervoer in België, en enkel ritten tot 50 km;
  • van 20 tot 21 jaar: enkel in België, niet in het buitenland.

De beperkingen lopen tot u 21 bent. Dat staat op de pagina van mobilit.belgium.be (20/02/2026). Uitzonderingen voor beroep of leger werden niet onderzocht.

Medisch onderzoek groep 2

Voor een bus geldt een strenger medisch onderzoek dan voor een personenwagen: dat van groep 2. U gaat naar een oogarts en een arts. In Vlaanderen en Brussel doet u dat bij de Sociaal-Medische Rijksdienst of bij een erkende arbeidsgeneeskundige dienst.

Het rijgeschiktheidsattest is hoogstens 5 jaar geldig (be.brussels). Daarna herhaalt u het onderzoek. In Vlaanderen volgt het onderzoek na het theorie-examen.

Geen attest betekent geen rijbewijs voor deze categorieën.

Het traject in Vlaanderen en Brussel

De stappen zijn in beide gewesten gelijk:

  • Rijbewijs B hebben.
  • Theorie-examen D/D1 afleggen. Slagen blijft 3 jaar geldig. In Brussel volgt u minstens 6 uur theorieonderricht in een erkende rijschool of u volgt een vrije opleiding.
  • Medisch onderzoek groep 2.
  • Oefenen: ofwel minstens 8 uur praktijkonderricht in een erkende rijschool, ofwel met een voorlopig rijbewijs model 3.
  • Praktijkexamen, ten vroegst 1 maand na afgifte van het voorlopig rijbewijs.

Het voorlopig rijbewijs model 3 is 12 maanden geldig en niet verlengbaar. Een nieuw kan pas na 3 jaar. Er zijn een of twee begeleiders van minstens 27 jaar, die al minstens 6 jaar houder zijn van D of D1. Het voertuig draagt het L-teken en heeft een rechterbuitenspiegel.

Na twee keer zakken volgt u minstens 4 uur extra les in een rijschool. Vanaf het derde examen is een rijschoolvoertuig verplicht.

Wallonië

Wallonië heeft een eigen brochure van Autosécurité en een eigen theorie-examen. De details van het D-examen (aantal vragen, slaaggrens, lessenverplichting) konden niet gecontroleerd worden. Een nieuw definitief rijbewijs zou er voor iedereen eerst beperkt zijn tot D1. Ook dat is niet volledig bevestigd.

Lees voor Wallonië altijd de actuele brochure en vraag na bij een erkende rijschool.

Begrippen

Groep 2
Strenger medisch onderzoek voor bestuurders van zwaardere voertuigen en bussen.
Code 121
Code op het rijbewijs voor bestuurders die vóór de gewone leeftijd slaagden, met beperkingen.
Voorlopig rijbewijs model 3
Oefenrijbewijs van 12 maanden met een begeleider.

Veelgemaakte fouten

  • Denken dat D met code 95 zonder beperkingen al op 18 jaar kan; dat is 21 jaar (code 121 laat het eerder toe, met beperkingen).
  • Het medisch attest als levenslang beschouwen: het is hoogstens 5 jaar geldig.
  • Aannemen dat de Waalse regels identiek zijn aan die van Vlaanderen en Brussel.

Check je begrip

Leeftijd, medisch onderzoek en trajectVraag 1 / 5

Wat is de minimumleeftijd voor rijbewijs D1 met vakbekwaamheid (code 95), zonder de beperkingen van code 121?