Rijbewijs CE · les 13 van 13
Koppelen, samenstellen en rijden met een samenstel
Een samenstel rijdt anders dan een enkel voertuig. U koppelt volgens een vaste volgorde, controleert alles voor u vertrekt en past uw rijstijl aan voor volgspoor, remweg en achteruitrijden. Deze les geldt voor C1E en CE.
4 min lezen · 12 checkvragen
Na deze les kan je
- Een aanhangwagen of oplegger in de juiste volgorde koppelen en ontkoppelen.
- De controles aan koppeling, leidingen, lichten en parkeerrem uitvoeren.
- Achteruitrijden en bochten nemen met een samenstel.
Wat is een samenstel
Een samenstel is een trekkend voertuig met een aanhangwagen of een oplegger. Met C1E trekt u bij een C1-voertuig een aanhangwagen boven 750 kg, zolang het samenstel hoogstens 12.000 kg weegt. Met C1E mag u ook met een voertuig van categorie B een aanhangwagen boven 3.500 kg trekken, binnen dezelfde grens van 12.000 kg. Met CE trekt u achter een voertuig van categorie C een aanhangwagen of een oplegger, zoals bij een trekker met oplegger.
Voor het examen CE hebt u een trekker met oplegger of een vrachtauto met aanhangwagen met een voorgeschreven minimummassa en -lengte. Voor het onderdeel met C1E gelden andere minima. Raadpleeg de actuele brochure van uw examencentrum.
Koppelen: de volgorde
Het koppelen gebeurt in een vaste volgorde, zodat er niets verkeerd loopt.
- Controleer de koppeling en de koppelplaat op schade en op smering.
- Zet de aanhangwagen of oplegger met de parkeerrem aan en met keggen vast.
- Rijd rustig achteruit tot de koppeling vastklikt. Bij een oplegger sluit de zadelkoppeling zich om de koningspin.
- Test het koppelen door voorzichtig tegen de koppeling te trekken en controleer buiten het voertuig dat de veiligheidssluiting vergrendeld is.
- Sluit de remleidingen en de elektrische stekker aan. Bij een oplegger gaat het om de luchtleidingen (rood voor de noodrem en geel voor de bedrijfsrem) en de stekker.
- Hef de steunpoten of het neuswiel op.
- Controleer verlichting en richtingaanwijzers, en haal de keggen weg.
- Laat de parkeerrem van de aanhangwagen los en doe een remtest.
Bij het ontkoppelen maakt u de leidingen en de elektrische kabel los, zet u de aanhangwagen vast met de parkeerrem en wielkeggen en draait u de steunpoten naar beneden. Pas als de aanhangwagen beveiligd is, opent u de koppeling en rijdt u langzaam vooruit.
Achteruitrijden met een aanhangwagen
Achteruit rijden met een samenstel stuurt omgekeerd: de aanhangwagen draait de andere kant op dan u verwacht. Een handig hulpmiddel is om uw hand onderaan het stuur te houden en deze te bewegen in de richting waarin de achterkant moet draaien.
Rij langzaam, correcties klein houden en tijdig bijsturen. Gebruik beide spiegels en kijk naar de achterkant. Als de aanhangwagen te veel inklapt (een jackknife), rijdt u vooruit om het samenstel recht te zetten en begint u opnieuw. Voor het examen oefent u achteruit in een rechte lijn, een bocht en tegen de laadkaai, naast koppelen en opstellen tegen een stoep.
Rijden op de weg
Met een samenstel is het volgspoor groter dan bij een enkel voertuig. Rij ruimer in bochten en kruispunten. De remweg is langer en een noodrem kan het samenstel doen inklappen; rem daarom zachtjes en tijdig. Houd extra afstand en kijk ver vooruit.
Ook de lading telt: verdeel ze over trekker en aanhangwagen. Het examen op de openbare weg duurt bij CE en C1E met code 95 minstens 90 minuten. De maximumsnelheid op de autosnelweg blijft voor voertuigen en samenstellen boven 3,5 ton 90 km/u.
Begrippen
- Zadelkoppeling
- De koppeling op de trekker waarin de koningspin van de oplegger sluit.
- Koningspin
- De pen onder de oplegger waarmee ze aan de trekker vastzit.
- Jackknife
- Het inklappen van het samenstel waarbij de aanhangwagen tegen de trekker draait.
- Steunpoten
- De poten onder een oplegger die ze overeind houden als ze ontkoppeld is.
Veelgemaakte fouten
- Vertrekken zonder de leidingen en de verlichting te controleren.
- Te krap insturen met een lang samenstel.
- Bij het achteruitrijden te veel sturen en laten inklappen.
Check je begrip
U remt hard met een samenstel. Wat is een risico?